Παρεμβάσεις

• Αποασυλοποίηση και Αποκατάσταση ΠΙΚΠΑ Λέρου (1991-1995)

  Αποασυλοποίηση ΠΙΚΠΑ Λέρου

  Το πρόγραμμα Αποασυλοποίησης και Αποκατάστασης ΠΙΚΠΑ Λέρου (1991-1995)

  Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Κανονισμού 815/84 της ΕOΚ για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και αφορούσε την ανάπτυξη παρεμβάσεων για τον αποϊδρυματισμό του ιδρύματος ΠΙΚΠΑ Λέρου.

  Το άσυλο του ΠΙΚΠΑ στη Λέρο αποτελούσε τυπικό παράδειγμα ακραίας μορφής ασυλικού τύπου περίθαλψης για άτομα με σοβαρές μαθησιακές καιπολλαπλές αναπηρίες. Τα 165 άτομα που περιέθαλπε το ΠΙΚΠΑ Λέρουτο 1991, μεταξύ 8 και 46 ετών, διαβιούσαν σε ένα μισοερειπωμένο,διώροφο κτίριο ακατάλληλο για κατοίκηση από άνθρωπο.Η περίθαλψή τους ήταν πενιχρότατη.

  Ζούσαν σε ένα αποπροσωποποιημένο περιβάλλον, όπου κυριαρχούσαν οι διαδικασίες της αποκοινωνικοποίησης, της υπερεξάρτησης και της αναστολής.Oι περισσότεροι των περιθαλπομένων ζούσαν στο άσυλο από την πρώιμη παιδική τους ηλικία, δεν είχαν επαφές με τις οικογένειές τους ή την τοπική κοινωνία και είχαν υποβληθεί σε χειρίστης μορφής ιδρυματοποίηση. Oι αποκρουστικές συνθήκες διαβίωσης, σε συνδυασμό με την παντελή έλλειψη ιατρικής παρακολούθησης των περιθαλπομένων, είχαν ως αποτέλεσμα υπερβολικά υψηλό δείκτη θνησιμότητας. Το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού περίθαλψης δεν είχε παρά εκπαίδευση δημοτικού. Σχεδόν κανείς δεν είχε εκπαιδευτεί στην ειδικότητα ή το επάγγελμα που ασκούσε στο ΠΙΚΠΑ. Eπιπλέον, δεν υπήρχε διάκριση ρόλων μεταξύ των μελών του προσωπικού.

  Tο Φεβρουάριο του 1991 άρχισε το πρόγραμμα παρέμβασης στο ΠΙΚΠΑ Λέρου και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 1995. Η παρέμβαση απασχόλησε επαγγελματίες διαφόρων επιστημονικών κλάδων και ήταν πολυεπίπεδη, καθώς εστιαζόταν στους περιθαλπόμενους, τις οικογένειές τους, το προσωπικό περίθαλψης, το ίδρυμα και την τοπική κοινωνία.

  Oι στόχοι των παρεμβάσεων του προγράμματος ήταν:

  • H αξιολόγηση των ασυλικών παραμέτρων.
  • Η παρέμβαση για την εξάλειψη των ασυλικών δεικτών.
  • Η ευαισθητοποίηση του ανειδίκευτου προσωπικού και η απόκτηση γνώσεων, η εκμάθηση νέων μοντέλων φροντίδας, η αλλαγή των στάσεων και της εργασιακής συμπεριφοράς.
  • Η κινητοποίηση των εξυπηρετουμένων, η υποστήριξη, η εκμάθηση ατομικών δεξιοτήτων και η κοινωνικοποίησή τους.
  • Η σχεδιασμένη και κατάλληλη υλικοτεχνική υποστήριξη και η διαρρύθμιση των κτιριακών εγκαταστάσεων για τη δημιουργία αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για άτομα με ειδικές ανάγκες.
  • Η προσφορά εξειδικευμένων υπηρεσιών από τους ειδικούς των διεπιστημονικών ομάδων της παρέμβασης.
  • Η λειτουργία νέων υπηρεσιών και δομών στο πλαίσιο του ιδρύματος, στην κατεύθυνση των αρχών της εξατομίκευσης και της ομαλοποίησης.
  • Η υποστήριξη για τη διοικητική διάρθρωση του ιδρύματος, βασισμένη στην αναγνώριση εργασιακών ρόλων, επαγγελματικών ομάδων, εργασιακών σχέσεων και υποχρεώσεων, καθηκόντων, εποπτείας και προστασίας από τους υπευθύνους και τη διοίκηση.
  • Η ανάπτυξη συνεχούς εκπαιδευτικού προγράμματος για το προσωπικό του ιδρύματος.

• Συμβουλευτικός Σταθμός Ψυχικής Υγείας Για Παιδιά Και Εφήβους

  Ο Συμβουλευτικός Σταθμός αποτέλεσε κέντρο παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας που κάλυπτε τις ανάγκες των κατοίκων των Δήμων Χολαργού, Χαλανδρίου, Ν. Ψυχικού και Παπάγου.

  Άρχισε να λειτουργεί το 1995 με την επιχορήγηση του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας (Δ/νσης Ψυχικής Υγείας) και από το 1997 έως το 1999 συνέχισε τη λειτουργία του στο πλαίσιο του προγράμματος HORIZON, που υλοποίησε ο Δήμος Χολαργού με την E.Ψ.Y.Π.E. Ο Συμβουλευτικός Σταθμός παρείχε υπηρεσίες: πρόληψης διάγνωσης θεραπευτικής αντιμετώπισης συμβουλευτικής εργασίας σε γονείς υποστηρικτικής θεραπείας ατομικής ψυχοθεραπείας - θεραπείας ζεύγους ειδικής μαθησιακής βοήθειας (ατομική και ομαδική) φαρμακευτικής αγωγής εκπαίδευσης σε νέους επαγγελματίες ψυχικής υγείας που πρόσφεραν εθελοντική εργασία ή έκαναν πρακτική άσκηση μετά από αίτημα των ίδιων ή των εκπαιδευτικών φορέων τους ερευνητικής εργασίας

  Ειδικότερα, κάλυπτε ανάγκες διάγνωσης και θεραπείας παιδιών και εφήβων που αντιμετώπιζαν ευρύ φάσμα προβλημάτων ψυχικής υγείας, όπως:

  • συναισθηματικές δυσκολίες (αγχώδεις, φοβικές, καταθλιπτικές καταστάσεις, κ.ά.)
  • προβλήματα συμπεριφοράς (επιθετικότητα, προβλήματα διαγωγής, παραβατικότητα)
  • υπερκινητικότητα με διάσπαση προσοχής και συγκέντρωσης
  • νοητική καθυστέρηση
  • δυσκολίες στη μάθηση
  • διαταραχές του λόγου, ομιλίας
  • ψυχωσικές καταστάσεις
  • διάχυτες διαταραχές της εξέλιξης
  • ψυχοσωματικά προβλήματα
  • ψυχοπιεστικές καταστάσεις εξαιτίας σημαντικών γεγονότων ζωής (διαζύγιο, θάνατος, σοβαρή ασθένεια στην οικογένεια, κ.ά.)
  • δυσκολίες στις οικογενειακές σχέσεις ή στις σχέσεις γονέων-παιδιών

  Τις υπηρεσίες του Συμβουλευτικού Σταθμού παρείχε διεπιστημονική ομάδα αποτελούμενη από παιδοψυχιάτρους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, ειδικούς παιδαγωγούς, ψυχοθεραπευτές, ειδικούς συνεργάτες.

  Σημειώνεται ότι το 1999 η E.Ψ.Y.Π.E. υποχρεώθηκε να διακόψει τη λειτουργία του Συμβουλευτικού Σταθμού, λόγω της ψήφισης του νέου νόμου για την ψυχική υγεία (Ν.2716/99), στον οποίο προβλέπεται ότι η λειτουργία παρόμοιων μονάδων πραγματοποιείται αποκλειστικά από φορείς ψυχικής υγείας του Δημοσίου Τομέα του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

• Έφηβοι Ενάντια Στον Καρκίνο,Πρόγραμμα Πρόληψης Του Καπνίσματος (1995-1996)

  Έφηβοι Ενάντια Στον Καρκίνο, Πρόγραμμα Πρόληψης Του Καπνίσματος (1995-1996)

  Αποτέλεσε διακρατικό πρόγραμμα αγωγής υγείας και υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Η Ευρώπη ενάντια στον καρκίνο» με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε συνεργασία με τα ερευνητικά κέντρα Bro Taff Health Authority - University of Wales, Cardiff, U.K. και Liga Portuguesa Contra O Cancro, Porto, Portugal. O χρόνος υλοποίησης του προγράμματος ήταν το σχολικό έτος 1995-1996.

  Η παρέμβαση συνίστατο στην προσωπική εμπλοκή μαθητών - οδηγών των συνομηλίκων τους - στον προσωπικό τους προβληματισμό για την «ψυχολογία» του καπνίσματος και στην παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού με αντικαπνιστικά μηνύματα που θα παρουσιαζόταν και θα συζητιόταν με τους υπόλοιπους μαθητές (2 σχολεία αποτέλεσαν την πειραματική ομάδα, 1 την ομάδα ελέγχου, σύνολο 657 μαθητές Γυμνασίου). Το συντονισμό των ομάδων ανέλαβε ζεύγος ειδικών της ψυχικής υγείας σε καθένα από τα δύο σχολεία της παρέμβασης.

  Η παρέμβαση αυτή στόχευε πρωτίστως στην τροποποίηση της στάσης, της πρόθεσης και της συμπεριφοράς καπνίσματος και, κατά δεύτερο λόγο, στη γνώση και την ανάπτυξη αυτοεκτίμησης. Παρατηρήθηκε παροδική επίδραση στην πρόθεση για κάπνισμα στο μέλλον και τη συμπεριφορά καπνίσματος (αξιολόγηση αμέσως μετά το περάς του προγράμματος), ενώ σταθερότερη ήταν η επίδραση στην αντικαπνιστική στάση και στη γνώση για τους κινδύνους εθισμού (αξιολόγηση αμέσως μετά και 3 μήνες μετά το πέρας του προγράμματος).

• Πρόγραμμα HORIZON Κοινωνικής Ένταξης Ατόμων Με Νοητική Υστέρηση & Προβλήματα Ψυχικής Υγείας Με Επαγγελματική Κατάρτιση & Αποκατάσταση (1997-1998)

  Πρόγραμμα HORIZON Κοινωνικής Ένταξης Ατόμων Με Νοητική Υστέρηση & Προβλήματα Ψυχικής Υγείας Με Επαγγελματική Κατάρτιση & Αποκατάσταση (1997-1998)

  Το πρόγραμμα αφορούσε επαγγελματική κατάρτιση και προώθηση στην αγορά εργασίας 20 ατόμων με νοητική υστέρηση και προβλήματα ψυχικής υγείας, στο επαγγελματικό αντικείμενο της κηπουρικής. Αποτέλεσε μέρος ευρύτερου ολοκληρωμένου προγράμματος, για την υλοποίηση του οποίου συνεργάσθηκαν η E.Ψ.Y.Π.E. και οι Δήμοι Χολαργού, Χαλανδρίου, Παλλήνης και Αργυρούπολης με τη χρηματοδότηση της κοινοτικής πρωτοβουλίας «Απασχόληση» του ευρωπαϊκού προγράμματος HORIZON. Στόχος ήταν η λειτουργία διαδημοτικού δικτύου πληροφόρησης, ενεργειών ευαισθητοποίησης σε θέματα ψυχικής υγείας, οργάνωσης δημοτικών γραφείων προώθησης στην απασχόληση, η λειτουργία συμβουλευτικού σταθμού και κοινωνικής λέσχης και η ανάπτυξη δράσεων επαγγελματικής κατάρτισης και αποκατάστασης σε προστατευμένη μονάδα εργασίας.

  Το πρόγραμμα κατάρτισης, διάρκειας 600 ωρών, υλοποιήθηκε το 1998 και 1999 με καθημερινή 5ωρη ανάπτυξη δραστηριοτήτων εκπαίδευσης και εξειδικευμένες μεθόδους μάθησης των καταρτιζομένων με ειδικά προβλήματα. Στους καταρτιζόμενους παρέχονταν επιπλέον υπηρεσίες εξατομικευμένης θεραπευτικής υποστήριξης. Ειδικότερα, στο πλαίσιο του προγράμματος αναπτύχθηκαν θεωρητικές εξειδικευμένες παρουσιάσεις, πρακτική εξάσκηση σε επαγγελματικά εργαστήρια και πλαίσια εργασίας (φυτώρια) και επισκέψεις σε τόπους εργασίας και παραγωγής.

  Μέσω του προγράμματος αναπτύχθηκαν επίσης δραστηριότητες ευαισθητοποίησης των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης σε θέματα ατόμων με νοητική υστέρηση και προβλήματα ψυχικής υγείας και μεταφέρθηκε τεχνογνωσία σε μοντέλα κοινοτικής φροντίδας των αναγκών τους, όσον αφορά θέματα κοινωνικής υποστήριξης, κατάρτισης, απασχόλησης και ψυχαγωγίας

• Κέντρο Εκπαίδευσης & Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Εφήβων (1998-1999)

  Υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος «Καταπολέμηση του αποκλεισμού από την αγορά εργασίας», υποπρόγραμμα για άτομα με ειδικές ανάγκες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο εφαρμόστηκε σε συνεργασία με τον Παιδοψυχιατρικό Tομέα του την περίοδο 1998-1999. Αφορούσε την αντιμετώπιση των αναγκών επαγγελματικής κατάρτισης και απασχόλησης 20 εφήβων και νέων με ψυχοκοινωνικού τύπου διαταραχές και νοητική υστέρηση, μέσω της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου προγράμματος κατάρτισης στα επαγγελματικά αντικείμενα της φωτογραφίας και της παροχής υπηρεσιών γραμματειακής υποστήριξης.

  Το ολοκληρωμένο πρόγραμμα ειδικότερα αναπτύχθηκε ως εξής:

  • Προκατάρτιση: Διάρκειας 50 ωρών. Λειτούργησε ως προπαρασκευαστικό διάστημα προετοιμασίας των εκπαιδευόμενων για το πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης. Κρίθηκε απαραίτητη η συμμετοχή όλων των χρηστών, ώστε να καλυφθούν κενά μαθησιακού χαρακτήρα (γλωσσικά προβλήματα, προβλήματα μαθηματικών εννοιών), να αναπτυχθούν δεξιότητες κοινωνικού χαρακτήρα, να υπάρξει επαφή με το αντικείμενο κατάρτισης και να συμπληρωθεί πλήρης φάκελος με αξιολόγηση και εκτίμηση σε συνεργασία με τις συνοδευτικές υπηρεσίες.

   

  • Κατάρτιση: Διάρκειας 600 ωρών. Η κύρια ανάπτυξη του προγράμματος έγινε σε πεντάωρη ημερήσια βάση από Δευτέρα έως Παρασκευή συνδυάζοντας θεωρία και πρακτική εφαρμογή. Τα αντικείμενα κατάρτισης ήταν επιλεγμένα και προσαρμοσμένα κατάλληλα, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες και στις δυνατότητες του πληθυσμού. Τα αντικείμενα έδιναν τη δυνατότητα να δημιουργηθούν ομάδες διαφορετικού εκπαιδευτικού δυναμικού και προοπτικής. Mε την ολοκλήρωση του προγράμματος κάποιοι είχαν ουσιαστικά αποκτήσει επαγγελματικές δεξιότητες και μπορούσαν να ασκήσουν το επάγγελμα με μικρή υποστήριξη και εποπτεία και άλλοι περιορίζονταν σε βοηθητικούς χώρους ή προστατευμένης μορφής εργασία.

  
  

  • Προώθηση και απασχόληση: Διάρκειας 70 ωρών. Πραγματοποιήθηκε συνεργασία με τοπικούς φορείς (αυτοδιοίκηση, κοινωνικούς φορείς, οργανώσεις επαγγελματιών, δημόσιες υπηρεσίες, κλπ.) με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση ως προς τα προγράμματα προώθησης στην αγορά εργασίας καθώς και την αξιοποίηση των πραγματικών δυνατοτήτων των ατόμων που εξυπηρετούνται από το πρόγραμμα. Παράλληλα, οργανώθηκε σύστημα εποπτείας και συνεχούς αξιολόγησης της προσαρμογής των εκπαιδευομένων στις συνθήκες των θέσεων εργασίας και παραγωγικότητας.

  
  

  • Συνοδευτικές υποστηρικτικές υπηρεσίες: Κατά τη διάρκεια του ολοκληρωμένου προγράμματος αναπτύχθηκαν υποστηρικτικές υπηρεσίες που κάλυπταν θεραπευτικά τους χρήστες και τις οικογένειές τους, ώστε το εκπαιδευτικό αποτέλεσμα να συμβαδίζει με την ψυχοκοινωνική και θεραπευτική εξέλιξη των χρηστών.